Αν διαγνωσθήκατε πρόσφατα με καρκίνο και έχετε υποβληθεί σε αρκετές απεικονιστικές εξετάσεις, γνωρίζετε πως αυτή είναι μια διαδικασία που θα χρειαστεί να επαναλαμβάνετε τακτικά στο μέλλον, ώστε να ελέγχεται η πιθανότητα υποτροπής, ανταπόκρισης ή προόδου της νόσου σας.
Αναμενόμενο είναι πως το άγχος που προκαλείται από τη διαδικασία αυτή είναι κοινό σε αρκετούς ασθενείς, να γνωρίζετε δηλαδή ότι δεν είστε μόνος/η. Πολλοί αναφέρουν άγχος τόσο κατά τη διάρκεια της εξέτασης, όσο και κατά την αναμονή των αποτελεσμάτων. Κάποιες φορές μάλιστα, το άγχος ξεκινάει από τη στιγμή που ο γιατρός τους θα τους παραπέμψει σε εξετάσεις, ακόμα και αν αυτές είναι μέρος του τακτικού τους επανελέγχου.
Το άγχος των απεικονιστικών εξετάσεων είναι τόσο συχνό, που υπάρχει και διεθνής ορολογία για να το περιγράψει (“scanxiety”). Δυστυχώς, στις περισσότερες περιπτώσεις, το άγχος αυτό δεν έρχεται μόνο του αλλά συνοδεύεται και από επιπρόσθετα αρνητικά συναισθήματα, όπως φόβος και ανασφάλεια. Μάλιστα, πολλοί ασθενείς σωματοποιούν αυτά τα αρνητικά συναισθήματα και τα εκδηλώνουν με τη μορφή ταχυκαρδίας, οξυθυμία, ναυτία, αϋπνία ακόμα και εφιάλτες.
Το πρώτο βήμα για τη διαχείριση και την ανακούφιση του άγχους σας είναι να το αποδεχτείτε. Ακόμα και αν το άγχος δεν είναι μέρος της καθημερινότητάς σας σε ότι αφορά άλλες δραστηριότητες, όπως την εργασία σας, ακόμα και αν δεν είστε ο άνθρωπος που χαρακτηρίζεται ως “αγχώδης”, και πάλι είναι απόλυτα φυσιολογικό να αισθάνεστε άγχος ή ανησυχία τις ημέρες που προηγούνται των εξετάσεων σας, ή και να συνεχίζετε να βρίσκεστε σε κατάσταση στρες μέχρις ότου να λάβετε τα αποτελέσματα. Αν και οι απεικονιστικές εξετάσεις είναι άρρηκτα συνδεδεμένες με την έκβαση και την πορεία της νόσου, αυτή η κατάσταση άγχους και υπερ επαγρύπνησης είναι άβολη και επηρεάζει αρνητικά την ποιότητα ζωής.
Μπορείτε να παρατηρήσετε το σώμα σας και να καταλάβετε πότε αρχίζετε να νιώθετε ανήσυχα. Για κάποιους μπορεί να είναι την προηγούμενη ημέρα της εξέτασης. Για κάποιους άλλους, μπορεί να είναι μια εβδομάδα πριν. Παρατηρήστε επίσης πότε το άγχος υποχωρεί.
Μόλις συνειδητοποιήσετε ποια είναι η περίοδος στην οποία είστε πιο ευάλωτοι, προσπαθήστε να διαχειριστείτε με τέτοιο τρόπο τον επανέλεγχο σας ώστε να ανακουφιστείτε πιο γρήγορα. Για παράδειγμα, δοκιμάστε να συνδυάσετε τις εξετάσεις σας ώστε να τις συγκεντρώσετε σε ένα ραντεβού και μετά να αφήσετε πίσω σας το κομμάτι του επανελέγχου, αντί να “σπάσετε” τις εξετάσεις σας και να τις κάνετε μία κάθε 1-2 μήνες.
Επίσης, μπορείτε να συνδυάσετε χρονικά τις απεικονιστικές σας εξετάσεις με το ραντεβού στον ογκολόγο σας, ώστε να μην υπάρχει μεγάλο διάστημα αναμονής μεταξύ των εξετάσεων και της ανακοίνωσης των αποτελεσμάτων από το γιατρό σας. Είναι απόλυτα αποδεκτό να ενημερώσετε το γιατρό σας για τη συναισθηματική σας κατάσταση και εφόσον αυτό είναι εφικτό, να του ζητήσετε τηλεφωνικώς πριν το ραντεβού σας να ακούσετε τη δική του ερμηνεία των αποτελεσμάτων το συντομότερο δυνατό.
Ταυτόχρονα, ενώ κάνετε ότι μπορείτε για να μειώσετε την διάρκεια αυτής της δύσκολης για εσάς περιόδου, προσπαθείτε να επικοινωνείτε τα συναισθήματά σας με τους κοντινούς σας ανθρώπους. Ζητήστε από ένα αγαπημένο σας πρόσωπο να έρθει μαζί σας στις εξετάσεις και να σας κάνει παρέα αυτό το άχαρο διάστημα της αναμονής. Επιλέξτε ένα άτομο που ξέρει πώς να σας ηρεμεί και να σας χαλαρώνει ή εναλλακτικά πάρτε μαζί σας ένα βιβλίο. Μόλις ολοκληρώσετε τη διαδικασία, προσπαθείτε να επιβραβεύετε τον εαυτό σας και να κάνετε κάτι που σας γεμίσει χαρά.
Αν η διαδικασία του διαλογισμού σας είναι χρήσιμη ή αν θα θέλετε να εμβαθύνετε περισσότερο, το κέντρο Rogel Cancer του Πανεπιστημίου του Μίσιγκαν έχει δημιουργήσει μια σειρά από podcasts καθοδηγούμενου διαλογισμού, τα οποία μπορούν να σας βοηθήσουν να μετριάσετε τα αρνητικά συναισθήματα που συνοδεύουν τη διαδικασία απεικονιστικών εξετάσεων.
Τέλος, εάν αυτό είναι εφικτό, προσπαθείτε να μην προγραμματίζετε τις εξετάσεις σας σε χρονικά διαστήματα κοντά σε σημαντικά επαγγελματικά ή προσωπικά γεγονότα. Το άγχος των επικείμενων εξετάσεων ενδέχεται να μην σας επιτρέπει να αποδώσετε στην εργασία σας ενώ η ύπαρξη αρνητικών συναισθημάτων ενδέχεται να επισκιάσει μια χαρούμενη οικογενειακή στιγμή.
