Η σεξουαλική ζωή δεν τελειώνει μετά από έναν γυναικολογικό καρκίνο, αλλά συχνά αλλάζει – σωματικά, συναισθηματικά και πρακτικά. Με σωστή ενημέρωση, υποστήριξη και ανοιχτή επικοινωνία, οι περισσότερες γυναίκες καταφέρνουν να ξαναχτίσουν μια ικανοποιητική και τρυφερή σεξουαλική ζωή, προσαρμοσμένη στις νέες τους ανάγκες.​

Πώς επηρεάζουν οι θεραπείες τη σεξουαλικότητα;

Χειρουργικές επεμβάσεις, όπως η υστερεκτομή, δεν επηρεάζουν τη σεξουαλική επιθυμία, την ικανότητα επίτευξης οργασμού ή τη σεξουαλική απόλαυση, καθώς ο κόλπος παραμένει άθικτος. Κατά τη σεξουαλική επαφή, αισθήσεις προκύπτουν από τα νεύρα στο μπροστινό μέρος του κόλπου. Επομένως, η αφαίρεση της μήτρας δεν επηρεάζει τη σεξουαλική ζωή μιας γυναίκας. Ωστόσο, όταν η υστερεκτομή συνδυαστεί με αφαίρεση ωοθηκών, προκαλείται πρόωρη εμμηνόπαυση, με σημαντικές ορμονικές αλλαγές, κολπική ξηρότητα και μεταβολές στην ευαισθησία της περιοχής. Συγχρόνως, για αρκετές γυναίκες οι ουλές στο στήθος, στη κοιλιά ή στην πύελο επηρεάζουν το πώς νιώθουν για την ελκυστικότητά τους, γεγονός που μπορεί να απομακρύνει προσωρινά τη σκέψη του σεξ.

Η χημειοθεραπεία και η ακτινοθεραπεία μπορούν να φέρουν ξηρότητα, πόνο ή στένωση στον κόλπο, αλλά και συμπτώματα όπως ναυτία και μεγάλη κούραση που μειώνουν τη γενική επιθυμία για επαφή. 

Η ορμονοθεραπεία μπορεί να αλλάξει σημαντικά τα επίπεδα των ορμονών που ρυθμίζουν την επιθυμία, την κολπική υγρασία και τη διάθεση, κάτι που επηρεάζει άμεσα τη σεξουαλικότητα. Πολλές γυναίκες αναφέρουν στα συμπτώματα μειωμένη επιθυμία για σεξ, έντονες εξάψεις που συνοδεύονται με αίσθημα δυσφορίας, κολπική ξηρότητα και δυσκολία να νιώσουν διέγερση, χωρίς αυτό να σημαίνει ότι τα συμπτώματα είναι οριστικά ή ότι δεν μπορούν ξανά να απολαύσουν την επαφή.

Πότε είναι ασφαλές να κάνω σεξ μετά από επέμβαση;

Μετά από υστερεκτομή ή άλλες επεμβάσεις στην πύελο, χρειάζεται χρόνος για να επουλωθούν οι ιστοί προτού επανέλθει η διεισδυτική σεξουαλική επαφή. Ο θεράπων ιατρός είναι εκείνος που θα σας πει πότε είναι ασφαλές να ξεκινήσετε ξανά το σεξ, συνήθως μετά από μερικές εβδομάδες και εφόσον η επούλωση είναι ομαλή.

Αυτό δεν σημαίνει ότι η οικειότητα «παγώνει» μέχρι τότε: αγκαλιές, χάδια, φιλιά, ερωτική επαφή χωρίς διείσδυση μπορούν να διατηρήσουν τη σεξουαλικότητα ζωντανή με τρόπο τρυφερό και χωρίς πόνο. Κάποιες γυναίκες αναφέρουν ότι με τον χρόνο ανακαλύπτουν νέες ερωτογενείς ζώνες και τρόπους απόλαυσης, που δεν είχαν εξερευνήσει πριν τη διάγνωση.

Πώς μπορώ να αντιμετωπίσω τις παρενέργειες της θεραπείας που επηρεάζουν τη σεξουαλική μου ζωή;

Η μείωση της σεξουαλικής επιθυμίας είναι συχνή μετά από μία διάγνωση και συνδέεται τόσο με τις σωματικές αλλαγές όσο και με το άγχος, τον φόβο υποτροπής και την ψυχολογική επιβάρυνση. Η έντονη κόπωση, τα προβλήματα ύπνου, η θλίψη, το άγχος επερχόμενων θεραπειών ή εξετάσεων μειώνουν τη διάθεση για σεξ, ακόμη κι αν υπάρχει αγάπη και έλξη στη σχέση.

Σε αυτή τη φάση, βοηθά να αντιμετωπίζετε το σεξ όχι ως «υποχρέωση του ζευγαριού», αλλά ως στιγμές τρυφερότητας που περιλαμβάνουν φροντίδα και σταδιακή επανασύνδεση με το σώμα. Αν νιώθετε ότι η χαμηλή επιθυμία επιμένει και σας δυσκολεύει, η συζήτηση με ψυχολόγο ή σεξουαλικό θεραπευτή με εμπειρία σε ογκολογικούς ασθενείς μπορεί να σας βοηθήσει να επεξεργαστείτε τα συναισθήματά σας και να βρείτε ξανά χώρο για απόλαυση.

Ο πόνος στο σεξ (δυσπαρευνία) μετά από γυναικολογικό καρκίνο είναι πολύ συχνός, αλλά δεν είναι κάτι που πρέπει να «αντέξετε». Κολπική ξηρότητα, μικροτραυματισμοί, στένωση του κόλπου και φόβος για πόνο μπορούν να κάνουν το σεξ να μοιάζει περισσότερο με υποχρέωση παρά με απόλαυση.

Κάποιες λύσεις που μπορεί να σας φανούν χρήσιμες είναι:

• Χρήση λιπαντικού με βάση το νερό σε κάθε επαφή, καθώς και ενυδατικών για τον κόλπο σε τακτική βάση.
• Επιλογή στάσεων που σας δίνουν μεγαλύτερο έλεγχο στο βάθος και τον ρυθμό της διείσδυσης, ώστε να μπορείτε να σταματήσετε άμεσα αν νιώσετε δυσφορία.
• Παράλληλα, τοπικές θεραπείες όπως κολπικά ενυδατικά ή ενίοτε ορμονικές επιλογές, όπου επιτρέπονται, μπορεί να είναι πολύ ωφέλιμες, πάντα μετά από ιατρική αξιολόγηση για λόγους ασφάλειας. 

Επικοινωνία με τον/την σύντροφο

Πολλοί σύντροφοι φοβούνται να προτείνουν σεξ από φόβο μήπως νιώσετε πίεση ή πονέσετε, ενώ την ίδια στιγμή εσείς μπορεί να ερμηνεύετε αυτή τη στάση ως έλλειψη επιθυμίας ή έλξης. Η ανοιχτή, ειλικρινής επικοινωνία με το σύντροφό σας, είναι από τα πιο ισχυρά εργαλεία για να ξαναβρείτε κοινό βηματισμό.

Μερικές ιδέες που μπορεί να σας βοηθήσουν είναι:

• Να συμφωνήσετε ότι το σεξ δεν έχει στόχο τον οργασμό ή τη διείσδυση, αλλά την επαφή και τη ζεστασιά.
• Να μιλήσετε ανοιχτά για το τι σας κάνει να νιώθετε ελκυστική και ασφαλής στην τωρινή σας συνθήκη, αφήνοντας στο παρελθόν τις συνήθειες και τα δεδομένα που είχατε πριν τη διάγνωσή σας
• Να ζητήσετε, ως ζευγάρι, καθοδήγηση από επαγγελματία (π.χ. σεξολόγο ή ψυχοθεραπευτή) αν αισθάνεστε ότι δυσκολεύεστε να βρείτε τα πατήματά σας και να προσαρμοστείτε ως ζευγάρι στη νέα σας πραγματικότητα

Στις μέρες μας, οι επαγγελματίες υγείας όλων των ειδικοτήτων έχουν όλο και περισσότερο επίγνωση της σημασίας που έχει η σεξουαλική υγεία για την ποιότητα ζωής των ασθενών με γυναικολογικό καρκίνο και υπάρχουν εξειδικευμένοι επιστήμονες που μπορούν να σας υποστηρίξουν. Δεν χρειάζεται να αντιμετωπίζετε μόνη σας τις αλλαγές στη σεξουαλική σας ζωή. Η σεξουαλικότητα είναι αναπόσπαστο κομμάτι της ζωής και της ανάρρωσής σας, για το λόγο αυτό δικαιούστε να πάρετε όποιας μορφής βοήθεια έχετε ανάγκη, προκειμένου για να την ξαναβρείτε.